Blog

Bir Direniş Zaferi-Sakarya Meydan Muharebesi

Türk Milletinin destansı tarihindeki ölüm kalım mücadelelerinden olan eşsiz bir direniş zaferi: Sakarya Meydan Muharebesi.

Savaş Öncesi Durum:

Eskişehir-Kütahya Muharebesi ile Yunanlılar neredeyse Ankara’ya kadar ilerlemişti. Yunanlılar artık kesin bir zafer elde etme düşüncesiyle son kez büyük bir saldırı ile bu amacına ulaşmayı düşünüyordu.

Yunan ordusunun kuvvetleri: 120.000 er, 386 top, 2.768 makineli tüfek, ve 18 uçaktan oluşmaktaydı. Sakarya Irmağı’nın doğusunda savunma düzeni alan Türk ordusunun kuvvetleri: 96.326 er, 196 top, 825 makineli tüfek ve 2 uçaktan oluşmaktaydı.

Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos–13 Eylül 1921) :

Saldırı için tüm hazırlıklarını tamamlayan Kral Konstantin ordusuna Ankara’yı işgal etme emrini verdi ve 23 Ağustos 1921 sabahı Yunan ordusunun saldırısı ile Sakarya Meydan Muharebesi başladı.

Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak ile birlikte Polatlı’ya gelerek, Başkomutanlık karargâhını burada kurdu.

sakarya meydan muharebesi krokisi
sakarya meydan muharebesi krokisi

Polatlı dolaylarında 100 kilometrelik bir alanda gerçekleşen savaşta Türk cephesi yer yer kırılmaya başlamış ve top sesleri artık Ankara’dan duyulur hale gelmişti.

Türk ordusu zor durumda kaldığında Mustafa Kemal o meşhur emrini verdi:

“Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça, terkedilemez…”

Bu sözle birlikte Türk askerinin savunma azmi giderek artmaya başladı. Her bir karış ısrarla savunuldu. Bir hat kaybedildiğinde ise yerine hemen yeni bir savunma hattı kuruldu.

Bu müthiş savunmayla birlikte düşman ilerleyişi iyice yavaşladı ve 22 gün boyunca devam eden Sakarya Meydan Muharebesi 13 Eylül 1921’de Türk ordusunun zaferi ile sonuçlandı.

Sakarya Meydan Muharebesi’ni Mustafa Kemal Atatürk, Melhame-i Kübra yani Kanlı Savaş olarak adlandırmıştır. Ayrıca bu savaş 350 Türk subayının Şehit düşmesinden dolayı Subay Savaşı ve Büyük Kıyım olarak da adlandırılmıştır.

sakarya meydan muharebesi milli parkı
sakarya meydan muharebesi milli parkı | polatlı, ankara

Sakarya Meydan Muharebesi’nin Sonuçları:

İç Siyasetteki Sonuçları:

  • Türklerin 1683’te Viyana önlerinden başlayan geri çekiliş dönemi son buldu.
  • 19 Eylül 1921’de TBMM tarafından Başkomutan Mustafa Kemal’e, kanunla “Mareşal” rütbesi ve “Gazi” unvanı verildi.

Dış Siyasetteki Sonuçları:

  • Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması yapıldı. (Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan)
  • Fransa ile Ankara Antlaşması imzalandı.
  • İtalya, Anadolu’dan tamamen çekildi.
    • Anadolu’dan çekilen ilk devlet İtalya oldu.
    • İtalya ve Fransa’nın geri çekilirken bıraktığı silahlar Büyük Taarruz’da Türk ordusu tarafından kullanılmıştır.
  • İngilizler, Yunanlılar’a askeri yardımı kesti.
  • İtilaf Devletleri arasında görüş ayrıkları iyice arttı.
  • İngiltere, TBMM ve Yunanistan’a ateşkes teklifinde bulundu.
  • 22 Ekim 1921’de İngiltere ile TBMM arasında Esir Mübadelesi Antlaşması (İstanbul Sözleşmesi) imzaladı.
    • İngiltere Malta sürgünlerinin tamamını serbest bıraktı.
  • 2 Ocak 1922’de TBMM ile Ukrayna arasında Dostluk Antlaşması imzalandı.

Tartışmaya Katılın

Abonelerimiz Arasına Katıl

Sitemize abone olarak en son ders ve yazılardan haberdar olabilirsiniz.

Abone Olduğunuz İçin Teşekkürler...

Bir şeyler ters gitti :(