İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti: KPSS Özet Tablo

İstediğiniz konu başlığının üzerine tıklayarak ilgili konuya gidebilirsiniz.

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİ KÜLTÜR VE MEDENİYETİ
- Devlet Yönetimi
- Sosyal Hayat
- Hukuk
- Ordu
- Bilim,Sanat ve Spor
- Din ve İnanış
- Müzik
- Ekonomi
- Yazı, Dil ve Edebiyat

İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti Kısaca

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde (Asya Hun, Göktürk, Uygur ve diğerleri) devlet, hukuk, ordu ve toplum düzeni ortak özellikler taşır. Bozkırın konargöçer hayatı; atlı orduyu, yaylak-kışlak düzenini, çadır (otağ) kültürünü ve hayvancılığa dayalı ekonomiyi doğurdu. Bu kurumların birçoğu İslamiyet’ten sonra da Türk-İslam devletlerinde sürdü. Ünitenin siyasi kısmı için: İslamiyet Öncesi Türk Tarihi.

Göktürk Devleti haritası 552–744: Doğu ve Batı Göktürk toprakları, Ötüken ve Orhun Vadisi — Göktürk Devleti (552–744) · Tarih Vakti

Konulara Göre Özet Tablo

Alan	Temel kavramlar
Devlet yönetimi	Kut (yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından verildiği inancı); ülke hanedanın ortak malı; ikili teşkilat (doğuda kağan, batıda yabgu); kurultay (toy, kengeş) danışma meclisi; hatunun yönetimde söz sahibi olması
Hukuk	Töre (yazısız hukuk kuralları); yargu (mahkeme) ve yargucı (yargıç); kanun önünde eşitlik ve ağır cezalar
Ordu	Onlu sistem (Mete Han); atlı birlikler; Turan taktiği (hilal taktiği); ordu-millet anlayışı
Sosyal hayat	Oğuş (aile) › urug › boy › bodun › il; konargöçer yaşam, yaylak ve kışlak; otağ (hükümdar çadırı)
Ekonomi	Hayvancılık temeldir; İpek Yolu ticareti; Uygurlarda tarım ve yerleşik hayat
Din ve inanış	Gök Tanrı inancı; atalar ve tabiat kültü; kam (şaman); yuğ (cenaze töreni), sığır (av töreni); kurganlara eşyalarla gömme (ahiret inancı); balbal. Uygurlarda Maniheizm ve Budizm
Yazı, dil ve edebiyat	Göktürk (Orhun) alfabesi; Uygur alfabesi; Orhun Yazıtları; destanlar: Alp Er Tunga, Şu, Oğuz Kağan, Ergenekon, Türeyiş, Göç
Bilim, sanat ve spor	Hayvan üslubu, maden işlemeciliği, Pazırık halısı; on iki hayvanlı Türk takvimi; binicilik, okçuluk, güreş; kopuz

Sınavda En Çok Çıkan Bilgiler

Kut anlayışı taht kavgalarına ve devletlerin kısa ömürlü olmasına yol açtı.
İkili teşkilat en belirgin örneğini Göktürklerde verdi.
Kurultay danışma meclisidir; son karar hükümdarındır.
Töre yazısız hukuk kurallarıdır; hükümdar da töreye uymak zorundaydı.
Onlu sistem Mete Han döneminde kuruldu; Türk Kara Kuvvetleri kuruluşunu M.Ö. 209’a dayandırır.
Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti Uygurlardır.
Balbal, ölen kişinin öldürdüğü düşmanları temsil eden mezar taşlarıdır.
Türklerin kullandığı ilk alfabe Göktürk (Orhun) alfabesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kut anlayışı nedir?

Yönetme yetkisinin hükümdara Gök Tanrı tarafından verildiğine inanılmasıdır. Kut hanedanın bütün erkek üyelerine geçtiği için taht kavgalarına yol açmıştır.